Frans Eemil Sillanpää

Auteur

Finland is tweetalig en van oudsher was het Zweeds de taal van de heersende klasse en de culturele elite. Het Fins werd gesproken door de boerenbevolking. (..) de Finse literatuur is doordrenkt van de gewone man en vrouw. En gewoon wil zeggen, van gewone afkomst, niet oninteressant.

Alsof hij dit laatste wil benadrukken, kiest F.E.Sillanpää(1888-1964), Nobelprijswinnaar in 1939, in een van zijn hoofdwerken, Vrome ellende (1919, de Nederlandse titel uit 1939 is Het zachtmoedig erfdeel) een allergewoonste hoofdpersoon met de allergewoonste naam Jussi (Jan).

Het is "een oude scharrelaar met een onaangenaam uiterlijk" Hij is kaal, lijkt ietwat op een mopshond en heeft ogen waar "geen fatsoenlijk mens behoefte voelt in te kijken". Met andere woorden, hij is eigenlijk minder dan gewoon, hij wordt bijna onsympathiek. Hij is zo beschreven, dat geen enkele lezer zich met hem zal willen identificeren. Een antiheld. Hij raakt, bijna zonder dat hij er zelf erg in heeft, betrokken bij de burgeroorlog. Hij loopt mee, voert soms orders uit, maar is te simpel om slecht te zijn. Hij heeft het ongeluk om aan de kant van de verliezers te staan en dat betekent zijn dood. Maar zelfs zijn dood wekt geen meegevoel. Het was een gebeurtenis "die bijna tot lachen dwong", want "de opstandelingen werden gefusilleerd op de bodem van een greppel die op het kerkhof gegraven was en het kwam zo uit dat Jussi de laatste was. Maar hij bleef niet rechtop staan, hij ging op de hoop uitgestrekte lichamen liggen - om zijn plaats reeds bij voorbaat in te nemen. Dat was echt Jussi. In die houding executeerde men hem niet, hij moest gaan staan." Eigenlijk is een van de raadsels van het boek waarom Sillanpää zo'n niemand als hoofdpersoon koos. Hij is niet bijzonder in het goede, noch in het slechte. Misschien wilde de schrijver juist door zo'n Mann ohne Eigenschaften te tekenen aangeven, dat de houding tegenover de mens nooit bepaald mag worden door diens karakter of positie. Elk mens heeft recht op een zekere mate van respect. Gaat de een de ander beoordelen vanuit een superioriteitsgevoel, dan gebeuren er ongelukken. De Finnen, die zolang in de geschiedenis de rol hebben moeten spelen van de mindere, zijn hier misschien gevoeliger voor dan gemiddeld. (bron:Ontvolkte bossen, Een kijk op de Finse letterkunde door Adriaan van der Hoeven in De Tweede Ronde,`13e jrg. no.4, p.95-102)

Publicaties

Overzicht publicaties (met vertalingen):


Het overzicht van de werken is niet per se compleet. Ik streef om praktische redenen geen volledigheid na.

Vertalingen

Overzicht vertalingen:

Boeken 1 tot 6 van de 6


Boeken 1 tot 6 van de 6


over ons