Tomas Tranströmer

Auteur

Tomas Tranströmer (Stockholm, 1931) is psycholoog van beroep. Van 1960 tot 1966 werkte hij in een jeugdgevangenis en daarna was hij verbonden aan het Zweedse arbeidsbureau waar hij zich bezighield met vraagstukken van reclassering, invaliditeit en drugsverslaving. Hij woont in Västeras.

Tomas Tranströmer wordt door velen beschouwd als de grootste Europese dichter van dit moment: zijn poëzie is over de hele wereld vertaald. Voor ons taalgebied heeft J. Bernlef dit in niet minder dan vier bundels vertalingen gedaan. Over Tranströmers poëzie zegt Bernlef dat daarover vaak in termen van een visionair dichterschap is gesproken. 'Maar het woord visionair heeft een wat occulte bijsmaak tegenwoordig, roept al gauw hogere werkelijkheden en geheimzinnige en oncontroleerbare bewustzijnsverruimingen op, allemaal zaken die in tegenspraak zijn met de helderheid van deze poëzie, die eerder te maken heeft met bewustzijnsvernauwing, met een proces van scherp en geconcentreerd afbakenen.'

Tranströmer ziet het als de taak van de kunstenaar om een onderbewuste werkelijkheid aan het licht te brengen, en dan niet onderbewust in Freudiaanse zin, maar in de betekenis van dromen, een leven dat zich afspeelt parallel aan ons alledaagse bestaan. Tranströmer gebruikt dan ook veel beelden die gerelateerd zijn en inslapen en ontwaken. Ook de echte natuurbeleving kan een moment opleveren waarin wij in contact komen met die 'andere werkelijkheid'. Tranströmer formuleerde het zelf als volgt: 'Mijn gedichten zijn ontmoetingsplaatsen. Wat er op het eerste gezicht als een confrontatie uitziet blijkt een verbinding te zijn'.

Nadat Tranströmer een ernstige ziekte kreeg, werd gevreesd dat hij niet meer zou kunnen publiceren, maar onverwacht verscheen de prachtige bundel Treurgondel. GertJan van Schoonhoven sprak in het NRC Handelsblad van een 'postscriptum': 'De Treurgondel staat in het teken van dichterlijke onmacht, van totale stilte en, zoals het in het mooie, wanhopige gedicht 'Alsof je een kind bent' heet, 'een ongehoorde vernedering'.'

• een interview met Tomas Tranströmer

Boeken

Overzicht titels:

• 2001, Samlade dikter 1954-1996, poëzie (De herinneringen zien mij - 2002)
• 1997, Dikter, 1954-1989, poëzie
• 1996, Sorgegondolen, poëzie (De treurgondel - 1999)
• 1990, Dikter. Från "17 dikter" till "För levande och döda",, poëzie
• 1989, För levande och döda, poëzie
• 1984, Dikter, poëzie
• 1983, Det vilda torget, poëzie (Het wilde plein gedichten 1948-1990 - 1992)
• 1980, PS, bibliofiele uitgave
• 1979, Dikter 1954-78, poëzie
• 1978, Sanningsbarriären, poëzie
• 1974, Östersjöar, poëzie
• 1973, Stigar, poëzie
• 1970, Mörkerseende, poëzie
• 1967, Kvartett, poëzie
• 1966, Klanger och spår, poëzie
• 1962, Den halvfärdiga himlen, poëzie
• 1958, Hemligheter på vägen, poëzie
• 1954, 17 dikter, poëzie

Toon alle beschrijvingen tegelijk op één pagina

Recensies

• De herinneringen zien mij: De herinneringen zien mij: verzamelde gedichten, memoires - Günter Brandorff, Leesidee, 31-12-2004
• De herinneringen zien mij: Werkelijker dan al het andere - Milla van der Have, De recensent.nl, 18-09-2002
• Het wilde plein gedichten 1948-1990: De sterrenbeelden stampen in hun stallen - T. van Deel, Trouw, 10-09-1992